“Wie niet horen wil, moet voelen”

Verkeerd gebruik mp3-spelers, te luide muziek op festivals, versterkers in cinema’s, discotheken en concerten … onze oren krijgen het de laatste tijd zwaar te verduren. Bart Vinck, professor audiologie aan het UZ Gent en directeur van het Centrum voor Gehoor-en Spraakrevalidatie laat van zich horen: “Als we zo doorgaan, dan is de helft van de bevolking slechthorend in 2050”. Alarmerend! We kunnen ons dus maar beter goed beschermen. Bart legt ons uit hoe we dit kunnen doen…

Tekst: Lobke Gielkens / Foto: Rob Walbers

“Ik speel al piano sinds mijn 5 jaar en mijn pianolerares is slechthorend geworden door het uitoefenen van haar beroep. Sindsdien heeft het oor mij altijd geïnteresseerd en vooral de problematiek rond slechthorendheid. Toen ben ik audiologie gaan studeren."

Wat is er zo fascinerend aan je beroep?
Het veelzijdig karakter, zoals onder andere het wetenschappelijk onderzoek. Hoe zit met de impact van muziek op het oor? Ik doe ook consultaties met patiënten en probeer hen effectief te helpen.

Al hoogbejaard op jonge leeftijd
Wat is de impact van muziek op ons oor?
Muziek is steeds luider en van betere kwaliteit geworden de laatste jaren. Het eerste teken en alarmsignaal van schade is oorsuizen. Als je uit een fuif komt en je oor begint te piepen, dan betekent het dat er oorcellen beschadigd zijn. Het tweede teken is dat je moeilijker spraakverstaan is in luistersituaties. Als er veel mensen tegelijk aan het praten zijn en je verstaat hen niet meer dan zit je al in de tweede fase van gehoorschade. Vroeger trad dit pas op wanneer je 40 of 50 jaar was, nu komt dit al voor bij heel jonge mensen. Als je blijft volharden in de boosheid, dan ga je zelfs slecht beginnen horen bij stilte.

“Schade dat in je oor is aangebracht, herstelt bij niemand”

Het alarmsignaal is dus oorsuizen, kunnen we er dan al iets aan doen?
Er is geen behandeling voor gehoorschade! Heel veel mensen zijn bezorgd om hun oren, maar 50% van de bevolking denk dat hun oren vanzelf gaan herstellen. Dat is niet zo! De schade die in je oor is aangebracht, herstelt bij niemand. De enige vorm van behandeling is zorgen dat je het niet krijgt, preventie dus! Wanneer je vier dagen lang naar een festival gaat, kan je dat niet ongestraft doen als je jezelf niet beschermt. Een festival is eigenlijk een massale moord op het oor.

Kunnen we ons ondanks dit alles toch beschermen?
Eerst en vooral moet je alles rondom jou stiller zetten zoals bijvoorbeeld je mp3-speler. Draag een gewone koptelefoon in plaats van kleine oortjes in je oor. Als je het zelf niet stiller kan zetten, zoals op een concert of een festival, draag dan hoorbeschermers. Daarnaast is het ook belangrijk om je oor rust te gunnen, want dat gebeurt de dag van vandaag niet meer. En wie niet horen wilt, moet het maar voelen hé.
Je hebt zo’n 3500 cellen in je oor, elk celletje is gevoelig voor 1 frequentie. Vergelijk het met een piano met 3500 toetsen, elke keer als je zo’n cel verliest, verlies je eigenlij k1 toets van je piano.

“Een festival is een massale moord op het oor”

Is slechthorendheid een beroepsziekte geworden?

Inderdaad, het is de op één na meest voorkomende beroepsziekte. En dat is dus niet alleen voor mensen in de metaalsector, maar ook mensen die in een callcenter of in een bank werken, maar ook cameramannen en mensen die met muziek bezig zijn krijgen gehoorschade. Ook hier is bescherming de boodschap! Want als we zo doorgaan, dan voorspelt men dat tegen het jaar 2050 bijna de helft van de bevolking slechthorend zal zijn.

Is er dan echt niets anders dat je kan doen om terug beter te horen?
Het enige dat er bestaat is een hoorapparaat, dat zijn hulpmiddelen maar ook niet meer dan dat. Het zijn intelligente versterkers die het geluid luider maken. Met een hoorapparaat zal je gehoor niet meer normaal worden, het zal er wel voor zorgen dat je geluiden hoort, maar spraak verstaan blijft nog altijd moeilijk. Voor mensen die totaal doof zijn, bestaan er implantaten, maar dat is vrij duur.

“Een blinde wordt al snel geholpen, een dove wordt al snel een doofstomme genoemd”

Welke emotionele schade brengt gehoorschade teweeg?
Het aantal depressies bij mensen met gehoorschade is heel hoog. Doordat mensen niemand meer verstaan, gaan ze ook niet meer naar een feest. Ze trekken zich terug in hun eigen isolement en dat leidt tot een verminderde levenskwaliteit. Ook de kans op een goede job en verloning, is veel lager bij mensen met een gehoorverlies. De maatschappij wil met slechthorenden ook niets te maken hebben, een blinde zal al snel geholpen worden, maar een dove al veel minder. Je mag bijvoorbeeld niet zien at je een hoorapparaat draagt. Het wordt als iets vies beschouwd, vroeger zei men tegen een dove een doofstomme, het woord alleen al.

Waar kunnen we gehoorbeschermers kopen?
De beste gehoorbeschermers zijn de op maat gemaakte gehoorbeschermers. En die moeten getest kunnen worden zodat er geen geluid meer langs het schelpje van je oor kan gaan. Niet alle firma’s voeren die test uit, dus daar moet je wel zeker van zijn. Ik kan je de firma Variphone in Peer aanraden. Zij voeren niet alleen een test uit, maar laten je ook op postcontrole komen om te zien of je gehoor niet veranderd is en zo kan je dus jaren verder.

Meer info? www.een-en-al-oor.be

Variphone maakt instelbare en op maat gemaakte gehoorbescherming

Check out: www.variphone.com

Win Win Win
Kom deze zomer naar de Condombiel op tal van evenementen en festivals zoals de Gentse Feesten en doe mee met de enquête rond gehoorschade. Zo maak je kans op een leuk gadget om je oortjes te beschermen. De exacte locaties waar je de enquête kan invullen, zal binnenkort verschijnen op www.zapmagazine.be.