Skip Navigation LinksHome»Deze maand in Zap»De winterfeesten: wie doet er mee?

 De winterfeesten: wie doet er mee?

Nu Sint-Nicolaas is teruggekeerd en de winter langzaam het landschap verovert, mag je beginnen uitkijken naar de eindejaarsfeesten. Voor velen betekenen de winterfeestdagen steevast een gezellig kerstdiner met de familie en het openen van pakjes onder een mooi versierde kerstboom. Maar niet iedereen viert deze heuglijke tijd op dezelfde manier. In sommige culturen is er zelfs niets bijzonders aan deze periode. Toch zijn er ook andere culturen die, net zoals ons, de koude wintermaanden het liefst in een feestelijk stemming doorbrengen. Maar dan wel op hun eigen manier.
 

Hanukkah

Hanukkah of Chanoeka is een Joods feest dat letterlijk ‘inwijding’ betekent, maar beter gekend staat als het lichtfeest. Het begint na zonsondergang van de 24e dag van de maand Kislew, dat in onze kalender overeenkomt met december.
 
Gedurende acht dagen herdenkt men dan de succesvolle opstand die zich ooit tijdens Griekse overheersing afspeelde. Toen men de tempel nadien wou herinwijden geschiedde het ware wonder pas. Een lamp in de tempel, met slechts voldoende olie voor één dag, bleef onverklaarbaar acht volle dagen branden. Centraal in Hanukkah staat daarom het aansteken van de hanukiya, een 9-armige kandelaar. Eén kaars daarvan heet de shamash, die gebruikt wordt om de anderen aan te steken. Op de eerste avond wordt er slechts één vlam aangestoken, op de tweede nacht twee, enzovoort, tot op de achtste en laatste avond alle vlammetjes branden.
Net zoals het een Westerse traditie is om kalkoen te serveren bij Kerstmis, heeft ook het Jodendom enkele culinaire gewoonten tijdens Hanukkah. Populair tijdens de feesten zijn latkes, gefrituurde pannenkoekjes geserveerd met appelmoes of zure room, en sufganiya, gefrituurde donuts gevuld met confituur of pudding en bestrooid met poedersuiker.

Kwanzaa

Kwanzaa is een 7-daags durend feest dat gevierd wordt door Afro-Amerikanen. Het gaat van start op 26 december en duurt tot 1 januari. Kwanzaa werd in 1966 gecreëerd door Dr. Maulana Karenga met de bedoeling om Afro-Amerikanen samen te brengen en hun gezamenlijk Afrikaans erfgoed te gedenken en te eren. De naam Kwanzaa stamt van de zin ‘matunda ya kwanza’, wat zoveel betekent als ‘eerste fruit’ in het Swahili.

Het getal zeven neemt een centrale plaats in tijdens Kwanzaa, meteen ook de reden waarom Dr. Karenga een extra “a” toevoegde aan de naam van het feest. Elk van de zeven dagen is toegewijd aan één van de zeven principes van Kwanzaa: eenheid, zelfbeschikking, collectieve verantwoordelijkheid, economische samenwerking, betekenis, creativiteit, en geloof. Er staan ook zeven symbolen in het teken van Kwanzaa: fruit, groenten en noten; een strooien mat; maïs; geschenken; een gemeenschappelijke beker; een kandelaar; en zeven kaarsen in de Afrikaanse kleuren rood, groen en zwart, die elk één van de zeven principes symboliseren. Op de laatste avond komen families ten slotte samen voor een groot feest genaamd de karamu. Het is dan gebruikelijk om traditionele Afrikaanse kledij te dragen.
 

Pancha Ganapati

In het Hindoeïsme wordt van 21 tot en met 25 december Pancha Ganapati gevierd ter ere van de god Ganesha, die bij ons beter bekend staat als de god met het olifantenhoofd. Gedurende dit 5-daagse feest ligt de focus op het uitwissen van fouten uit het verleden, om daarna een verse start te nemen.
 
In het midden van de woonkamer wordt een vijfhoofdig beeld van Ganesha geplaatst, dat iedere morgen door de kinderen wordt versierd. Er wordt door de kinderen eveneens elke dag een schaal met snoep, fruit en wierook geofferd, waarna de familie gezamenlijk lofliederen zingt ter ere van Ganesha. In de tussentijd worden er ook geschenken bij het beeld van Ganesha geplaatst, zowel voor kinderen als volwassenen. Deze mogen pas op de laatste dag van Pancha Ganapati geopend worden.

Tekst: Lorens Benaets