Dominik Speleman (21) heeft een ongewone droom. Hij wil later zijn brood verdienen met het opzetten of ‘prepareren’ van dode dieren. Daarom trok hij naar Denemarken om een opleiding tot taxidermist te volgen. “Het moet er zo levendig mogelijk uitzien!”
Tekst: Katleen Tops / Foto’s: sxc

Waarom studeer je in Denemarken? Kan je nergens in België of Nederland voor taxidermist studeren?

In België bestaat er geen opleiding. In Nederland wel, maar daar krijg je niet genoeg praktijklessen. Daar leer je dus enkel de theorie en leer je niet om een degelijk preparaat (de officiële term voor ‘opgezet dier’) te vervaardigen. Hier in Denemarken duurt de opleiding vier jaar en werk je in een echt preparateurbedrijf. Wij krijgen natuurlijk ook theorielessen en een theorie-examen, maar er wordt veel meer tijd besteed aan praktijk. De opleiding die ik volg kan je vergelijken met een leercontract. Ik werk nu vier jaar lang van maandag tot vrijdag, met aan het begin en het einde van de opleiding een paar weken theorielessen over veiligheid, productkennis, soortenkennis en wetgeving.

Heb je altijd al taxidermist willen worden?

Al van kindsbeen af verzamel ik zowat alle natuurobjecten die je je maar kan indenken. Zo zocht ik ook naar geprepareerde dieren, die ik dan vond op rommelmarkten of bij professionele taxidermisten. Omdat zij maar zelden jonge mensen met interesse voor het vak tegenkomen, namen ze de tijd om mij wat trucjes aan te leren en uitleg te geven. Er zijn tegenwoordig nog maar heel weinig preparateurs in België en nog minder jonge mensen die eraan beginnen. Dat komt deels doordat er niet veel werk is, gezien je in België geen dode dieren die bijvoorbeeld aangereden zijn mag prepareren voor particulieren. Zelfs een vogel die tegen een ruit gevlogen is mag je enkel opzetten voor educatieve doeleinden, zoals musea en scholen. Huisdieren en jachtwild mag je wel prepareren voor particulieren, maar daar is niet zoveel vraag naar.

"Na mijn opleiding zal ik grizzlyberen kunnen opzetten"

Wat was het grootste dier dat je al zelf hebt geprepareerd?
De grootste zoogdieren die ik zelf heb opgezet, waren een das en een vos. Ik heb ook al collega’s geholpen bij het preparen van grizzlyberen en leeuwen, maar dat kan ik nog niet alleen. Tegen het einde van mijn opleiding zou ik dat wel moeten kunnen.

Welk dier is het moeilijkst om op te zetten?
Ik vind niet dat een bepaalde soort moeilijker is dan een andere. Sommige dieren moet je gewoon anders aanpakken. Het moeilijkst zijn volgens mij vogels die uit elkaar vallen omdat ze té hard zijn aangereden of omdat een ander dier hen heeft gebeten. Het kan ook dat ze bijna rot zijn omdat ze te lang op de straat lagen voordat men ze vond. Vogels die net in de rui zijn of kuikens zijn ook moeilijk op te zetten, vermits alle oude veren op het punt staan om uit te vallen en de nieuwe veren nog te kort en niet erg stevig zijn. Meestal worden deze dieren niet opgezet, maar als het om een speciale diersoort gaat, proberen we het dier wel te ‘redden’. Met veel naaiwerk en zeep is er soms nog wel iets moois van te maken. Het is niet gemakkelijk, maar het is een uitdaging.

“Met veel naaiwerk en zeep is er soms nog iets moois van te maken"

Vorig jaar won je de eerste prijs in de Europese Kampioenschappen. Hoe zit zo’n wedstrijd in elkaar?

Het doel van de wedstrijd is dat je thuis een zo goed mogelijk stuk maakt en dat je dat meebrengt naar het kampioenschap. Daar wordt je stuk beoordeeld door een jury. Het is de bedoeling dat het dier er zo levend mogelijk uitziet. Er zijn verschillende niveaus. Ik nam deel in de beginnerdivisie, in de categorie ‘vogels’. In dit kampioenschap is er niet altijd een winnaar, omdat de prijzen niet zomaar naar de beste drie gaan. Voor een eerste plaats moet je minstens 90 punten van de 100 halen. Ik scoorde met mijn Vlaamse Gaai 96 punten en was daarmee de beste in mijn categorie.

Dode dieren opzetten, magda?

In België is het verboden om een dood dier dat je op straat of in het bos vindt te prepareren. De overheid gaat ervan uit dat er mensen beschermde dieren zouden neerschieten of doodslaan en hun misdaad dan zouden legaliseren als ‘verkeersslachtoffer’. De meeste preparateurs zijn echter van mening dat er genoeg dieren sterven door natuurlijke oorzaken en dat ze daarom geen nood hebben aan het schieten van dieren. In Nederland en Denemarken mag je wel verkeersdode dieren opzetten, maar er is een korte lijst van wilde dieren die niet mogen geprepareerd worden omdat ze te zeldzaam zijn. Als je zo’n dier vindt, mag het enkel naar educatieve doeleinden gaan.