"Het geurvirus heeft mij gebeten en nooit meer losgelaten"

“Gebruik zeker geen overdosis aan geuren,” raadt geurspecialist Jan Van Biesen aan. Na zijn wetenschappelijke studies aan de universiteit, werd hij gebeten door het virus van de geur-en smaakstoffen en dat virus heeft hem sindsdien nooit meer losgelaten. Hij vertaalde dit zelfs in zijn eigen geurbedrijf, het enige in ons Belgenlandje. Benieuwd naar zijn geurkennis? Lees dan snel dit welriekende interview!

Tekst en foto: Lobke Gielkens

Jan, van waar je passie voor geuren?

Dat komt eigenlijk van de universiteit. Een interessant onderwerp voor mij was de studie van de geur- en smaakstoffen. Maar ik stelde al vrij snel vast dat er in België heel weinig over te vinden was. Tot ik de gelegenheid kreeg om mij er verder in te verdiepen in een multinationaal bedrijf waar ik als chemicus research mocht doen. Zo kreeg ik ook de kans om naar Grasse, hét Franse mekka van het parfum, parfumerie  te gaan studeren. En die studiedrang heeft mij sindsdien niet meer losgelaten. Ik heb uiteindelijk een eigen parfum-en aromabedrijf opgericht in België. Wij creëren de concentraten die later  verwerkt worden in een cosmetisch product, detergent of parfum. Maar wij werken daarbij altijd achter de schermen.

Ruiken, wat is dat eigenlijk?

Onze reukzin is eigenlijk het vermogen om moleculen in de lucht waar te nemen. We noemen dit ook het olfactorisch vermogen. Dit vermogen blijkt meer ontwikkeld te zijn bij dieren dan bij mensen. Vanuit ons geurorgaan in onze neus gaan de ontvangen signalen meteen naar onze hersenen, enerzijds naar het  geheugencentrum  en anderzijds naar het limbisch systeem waar onze gevoelens worden gestuurd.

Spelen geurtjes een belangrijke rol bij onze emoties?

Absoluut! Geuren zullen ons bewust of onbewust sturen bij onze emoties, zoals ook al de andere zintuiglijke waarnemingen dat zullen doen. Alleen is de invloed van onze geurzin lange tijd onderschat. De laatste decennia zijn we steeds meer deze fenomenen gaan beschrijven, bestuderen en ook langzaamaan gedeeltelijk beginnen te begrijpen.

Hebben geuren ook een directe werking op ons seksueel gedrag? 

Dat mag je niet zwart op wit zeggen. Maar als iemand seksueel opgewonden raakt, dan is dat altijd een combinatie van verschillende factoren. Het is niet zo dat wanneer wij een geurstof vrijlaten, dit automatisch iemand zal opwinden. Een bepaalde sfeer kan echter wel aanleiding geven tot (seksuele) opwinding. En daar kan de geur een hele grote rol bij spelen. Maar zeggen dat er geuren zijn die seksuele opwinding op een directe manier ‘triggeren’ is waarschijnlijk niet correct.

Hoe komt het dat we onze neus dichtknijpen als we iets vies moeten eten?
Smaak en geur zijn aan elkaar gekoppeld, dat noemen we het retronasaal effect. Door onze neus dicht te knijpen schakelen we ons geurvermogen (gedeeltelijk) uit. Op de tong kunnen we echter maar 4 verschillende smaken herkennen: zuur, zout, zoet en bitter. Je kan dus op die manier de smaaksensatie erg veranderen, enkel en alleen door het retronasaal effect uit te sluiten. Als je bijvoorbeeld je neus dichtknijpt, gaat de geur van een aardbei niet herkend worden door het olfactisch orgaan, dus je gaat het gevoel hebben dat het smaakloos is. Eten en ruiken hangen dus heel nauw samen. Zo is wijn  proeven eigenlijk ook wijn ruiken.

Als we een parfum gaan kiezen, hoe kiezen we een parfum dat perfect bij ons past?

Parfum is zoals een muziekstuk met een begin, een middenstuk en een einde. Een parfum is een geur die verdampt, die begint bij ‘a’ en eindigt bij ‘z.’. Het is dus de grootste waanzin om een geur op een paar seconden te kiezen. Je moet een parfum aanbrengen, hem uren (tot zelfs dagen!) tijd geven en dan pas je idee vormen. Kies ook geen parfum in een parfumzaak, neem wat monsters mee en beslis thuis. Koop ook nooit voor iemand een geur die je zelf eigenlijk niet graag ruikt.

Wat kunnen we zoal doen tegen onaangename geurtjes zoals stinkende adem, lijfgeur …?

Je kunt ofwel de slechte geurmoleculen vernietigen of de slechte geurmoleculen laten overstemmen door een andere geur. Als je last hebt van vieze geur uit je mond of oksels, moet je echter vooral naar de oorzaak zoeken en die aanpakken. Het kan eventueel aan te raden zijn om een mondspray te gebruiken of een deodorant die werkt.
In het algemeen raad ik aan om geuren niet te over doseren! Er is een overconsumptie aan geuren en er komen te veel parfums en geuren op de markt. Maar ook de kwaliteit van de aangeboden producten is niet altijd uitstekend. Mensen hebben de neiging om te veel parfum en deo te gebruiken. Het moet echter nog altijd aangenaam blijven voor iemand die naast jou zit, want anders ga je ‘stinken’ naar parfums en dat is toch ook niet de bedoeling hé.

Meer van het interview lees je in ZAP mei.

Geurige tips van Jan
- Gebruik nooit een overdosis aan geuren.
- Vergeet niet dat 100% natuurlijk niet altijd veiliger is dan synthetisch!
- Neem je tijd om een geur te beoordelen en eventueel uit te kiezen
- Vorm je eigen mening en laat je niet beïnvloeden