Een leuke wandeling in het park, urenlang zorgeloos shoppen of met de trein een leuk dagje naar zee. Nele* (25) moet er allemaal niet van weten! Niet omdat ze het niet leuk zou vinden, maar omdat ze niet ziek wil worden. Ze kampt al jaren met smetvrees, maar wil er meer dan ooit een oplossing voor vinden. “Ik verander 6 keer per dag mijn kleren. Voor mij is dat heel normaal.”

Tekst: Evy Vercammen / Foto: Flickr

Nele, hoe is het allemaal zo ver kunnen komen?
"Toen ik 11 jaar was, kreeg ik last van dwangneuroses. Ik voelde mij verplicht om naar bepaalde dingen te kijken en telde ook hoe vaak ik dat deed. Toen ik jaren later een vriendje had, werd het alleen maar erger. Ik was op dat moment heel onzeker en dat werkte mijn dwanghandelingen erg in de hand. Ik moest overal het licht uitdoen, controleerde voortdurend de wekker en moest altijd op lijntjes lopen."

Had je toen ook al last van smetvrees?
"Neen. Dat is ongeveer 5 jaar geleden begonnen, toen ik in een rechtbank werkte. Wat een vieze bedoening! Ik werkte met gevangenen, wat betekende dat ziektes zoals hepatitis, schurft en aids regelmatig de kop op staken. Mijn dwanghandelingen hadden op dat moment plaats geruimd voor smetvrees."

Heeft die aandoening een grote invloed op je leven?

"Enorm! Ik kan niet meer gaan werken en kom bijna niet meer buiten omdat ik niet in contact wil komen met dingen die door andere mensen zijn aangeraakt. Wie weet welke bacteriën je mee naar huis neemt! Ik durf zelfs niet aan takken en bladeren te komen."

"Ik poets niet omdat ik iets vies vind maar uit schrik om dood te gaan"

Heb je dan zoveel schrik om vuil te worden?
"Ik verander gemakkelijk 6 keer per dag mijn kleren. Voor mij is dat heel normaal. Het is niet dat ik dat wil doen, het is een soort druk. Niemand begrijpt dat. Mensen denken dat smetvrees gelijk staat aan schoonmaken, maar ze beseffen niet welke angst ermee gepaard gaat. Ik poets niet omdat ik iets vies vind, maar uit schrik om dood te gaan."

Probeer je te verbergen dat je er last van hebt?

"Ik ben nu 6 weken thuis en ondertussen weet bijna iedereen wat er met mij aan de hand is. Voordien hebben ze er nooit iets van gemerkt omdat ik altijd wel een excuus had om bepaalde dingen te doen. Ofwel moest ik mijn bureau proper maken, ofwel ging ik mijn handen wassen omdat ik net een appel had gegeten. Ik wist altijd wat ik moest zeggen."

Vind je het dan zo erg dat mensen weten wat je hebt?
"Ik heb eigenlijk gemerkt dat mijn schaamtegevoel groter is als mensen van niets weten omdat ik dan altijd schrik heb dat ze zich een idee over mij gaan vormen als ik bepaalde dingen doe. Ik werd vaak als een raar kind bestempeld omdat niemand doorhad wat er in mij omging. De dingen die mensen opmerkten waren maar het topje van de ijsberg. Mijn lijst met rare handelingen is dubbel zo lang."

"Ik werd vaak als een raar kind bestempeld omdat niemand wist wat er in mij omging"

Krijg je veel steun?
"Mijn huidige vriend kan er gelukkig goed mee om. Eigenlijk is hij mijn rem. Op momenten dat het erg met mij gesteld is, zet hij mij weer met beide voeten op de grond. Toch is het niet altijd even gemakkelijk, want het zet wel druk op onze relatie."

Heb je met smetvrees leren leven of wil je ervan verlost geraken?
"Ik wil er heel graag van af! De cursussen en therapie die ik tot nu toe gevolgd heb, konden mij niet helpen. Daarom laat ik mij zo snel mogelijk opnemen in een kliniek waar ik van ’s morgens tot ’s avonds begeleid word. Ik ben bang, slaag vaak in paniek en huil de hele tijd, maar ik heb het ervoor over want ik wil normaal zijn."

* Omdat Nele liever anoniem bleef, werd er een schuilnaam en een andere foto gebruikt

Smetvrees, wasda?
Smetvrees is de meest voorkomende dwangneurose, vooral dan bij vrouwen. Wie er last van heeft, heeft voortdurend de drang om te poetsen. Het is een manier om om te gaan met de angst om ziek te worden. Vaak gaat het zelfs veel verder dan poetsen alleen. Mensen met smetvrees willen zoveel mogelijk vermijden dat ze in aanraking komen met schadelijke stoffen. Daarom gaan ze zich vaak ook afschermen van de wereld.

Hoe herken ik het?
Wie smetvrees heeft, weet dat meestal goed verborgen te houden. Toch merk je bepaalde handelingen op:

- vaak wassen van handen
- een vaste volgorde tijdens het kuisen
- alles opnieuw poetsen als er iets misgaat tijdens de schoonmaak
- poetsen van vrij onbelangrijke, kleine dingen
- controledwang
- overgevoelig
- afsluiting van de buitenwereld

Bron: http://gezondheidsnet.rnews.be