“Ik test de protheses die we hier ontwikkelen zelf uit”

 Prothese-exemplaren maken in alle maten en kleuren, dat is de taak van Daniël Vandeven (51). Zelf verloor hij op zijn zeventiende zijn linkerbeen door kanker. Vierendertig jaar later staat hij mee aan het hoofd van de grootste orthopedische groep van Europa, Ortho Group. Al twintig jaar lang ontwikkelt en produceert het protheses en andere orthopedische hulpmiddelen. “Ik test de protheses die we hier ontwikkelen zelf uit,” zegt Daniël.

Tekst: Mattias Goovaerts en Lobke Gielkens / Foto's: Bart Grietens

Hoe was het voor jou om op jonge leeftijd al een prothese te moeten dragen?
Ik heb het vrij snel aanvaard. Ik was 17 en dokters stelden vast dat ik kanker had in mijn bovenbeen. Ja, dan moet je verder. Enkele maanden na de revalidatie kon ik al opnieuw naar mijn zwemclub. Ik heb er niet lang over nagedacht, het was nu eenmaal zo.

Was dat de aanleiding voor jou om het bedrijf op te richten?
Ik heb toen veel met orthopedisten gesproken tijdens mijn revalidatie en ik wilde zelf bijdragen aan de verbetering van prothesen. Vandaag ontwikkelen wij hier bij Ortho Group  de prothesen die ik toen graag had gehad. Ik test de prothesen die we hier ontwikkelen zelf uit.

 “Wij ontwikkelen vandaag de protheses die ik toen graag had gehad”

1000 amputaties per jaar
Zijn er eigenlijk veel jonge mensen die een prothese nodig hebben?
Er zijn jaarlijks 1000 nieuwe amputaties in België. Jonge mensen vormen een minderheid in deze groep. Het zijn voornamelijk oudere mensen die als gevolg van een ouderdomsziekte zoals suikerziekte, vasculaire problemen of aderverkalking een ledemaat moeten laten amputeren. Onze jongere patiënten verloren vaak een been na een ongeval of werden zo geboren. Er worden nu meer mensen verzorgd met een prothese dan pakweg tien jaar geleden. De materialen zijn lichter waardoor ook de zwakkere mensen een prothese kunnen gebruiken.

Hebben jongere patiënten het gemakkelijker of moeilijker met de gedachte dat ze voor de rest van hun leven een prothese zullen moeten dragen?
Als je als kind maar met één been geboren wordt of je verliest je been als kleuter, dan zal je het minder moeilijk hebben om je aan te passen aan de prothese. Voor oudere mensen is dit vaak wel een probleem. Iemand van 70 heeft meestal de grootste moeilijkheid om te leren stappen met een prothese met vrije knie, kinderen leren dit veel sneller. De moeilijkste patiënten zijn de mensen die het verlies van hun ledematen niet kunnen verwerken. Je kunt daar niet veel aan doen, want het aanvaardingsproces is iets heel persoonlijks. Het alternatief is rondlopen met krukken en één been. Er zijn mensen die dat liever doen, gelukkig is dit een minderheid.

Welke voorwaarden stellen prothesedragers?
De belangrijkste voorwaarde is natuurlijk het comfort. Maar dat is voor iedereen anders. Voor oudere mensen is comfort het gemakkelijk kunnen aan- en uitdoen van de prothese maar voor jonge en actieve mensen moet een prothese kunnen dienen om mee te sporten of om mee te gaan werken.

Hoe zit het eigenlijk met tijdelijke protheses?
In principe is elke prothese tijdelijk. Nadat iemand een evaluatieprothese heeft gedragen, voorzien we hem/haar van de definitieve prothese. Maar deze wordt, afhankelijk van het activiteisniveau, maar drie of vier jaar gedragen. Niet alleen loopt dan de garantie af van de onderdelen maar is de prothese ook helemaal versleten. Zeker voor de jongere mensen en actieve sporters. Voor jonge mensen tot achttien jaar moet om het jaar van prothese gewisseld worden omdat ze nu eenmaal veel sneller groeien.

Is het niet verschrikkelijk duur als je om de drie jaar moet wisselen van prothese?
Een prothese is zeker en vast niet goedkoop. De prijzen variëren (afhankelijk van amputatieniveau) tussen de 4000 euro en 30.000 euro. Het ziekenfonds betaalt de prothese wel voor een groot stuk terug.

Wat zijn de mogelijkheden voor iemand die een prothese heeft?
Iemand die enkel zijn voet verloren heeft of zijn knie nog heeft, kan vrijwel alles nog doen. Er zijn atleten die met een onderbeenprothese de honderd meter lopen rond de tien seconden. Maar het blijft natuurlijk moeilijk te vergelijken want je weet nooit hoe snel je zou lopen mocht je nog over je twee benen beschikken.

Wat zijn de trends voor de toekomst?
De protheses worden alsmaar lichter en de materialen worden ook beter en beter. In Scandinavië wordt tegenwoordig de prothese rechtstreeks vastgemaakt op een - in het bot gefixeerd - anker. Hierdoor wordt de koker eigenlijk weggelaten. Er zal ook hoe langer hoe meer electronica worden gebruikt in de prothese. Het is erg om te zeggen, maar vaak is het een oorlog die de aanzet geeft tot evoluties in de prothesesector. Dat was zo tijdens de tweede Wereldoorlog in Duitsland en de Amerikaanse oorlog in Vietnam en we zien het nu opnieuw met de oorlog van de Verenigde Staten in Irak. De legertop wil de jonge verminkte soldaten het beste geven wat voor handen is en hen de kans geven op een normaal leven. En dan mag het al eens wat meer kosten.

Met dank aan: www.ortec-orthopedie.be

Surf naar www.socmut.be voor meer info over terugbetaling van protheses.

Zelf protheses leren maken?
Word dan bachelor in de orthopedie! In de hogeschool in Geel is de opleiding orthopedie de plaats waar handwerk en geneeskunde elkaar ontmoeten. Je leert er apparaten ontwikkelen en fabriceren die misvormingen moeten verhelpen, je leert er breuken genezen en verloren ledematen vervangen. Meer info? ortho@khk.be